De gemeente Loon op Zand bestaat uit drie dorpen; Loon op Zand, Kaatsheuvel en De Moer en heeft in totaal 23,070 inwoners. Het gemeentehuis staat in Kaatsheuvel. Elk dorp heeft haar eigen karakter. De oudste van de drie is Loon op Zand, vroeger Venloon geheten. Loon op Zand kreeg haar naam door de veengronden (ven) en bossen (loon). In 1269 werd het dorp door de Hertog van Brabant in leen gegeven aan Willem van Horne en werd daarmee een zogenaamde heerlijkheid. Omdat Venloon vlakbij het stuifzandgebied van de Loonse en Drunense Duinen ligt, kreeg het later de naam Venloon op ’t Sandt, dat later verbasterde tot Loon op Zand.
De oudste naamsvermelding van Kaatsheuvel stamt uit 1506, toen het nog Kesthovel heette. Door de aanleg van een turfvaart kreeg het dorp grote economische waarde voor de omgeving. Nadat de omliggende veengronden waren uitgeput, richtte Kaatsheuvel zich op de schoenen en leerindustrie. Tegenwoordig is Kaatsheuvel vooral beroemd door attractiepark De Efteling. De Moer ontstond in de 14e eeuw en is nooit echt gegroeid. De naam van het dorp verwijst naar de ligging in het veengebied. ‘Moer’ betekent veengrond of moerassig land.